Işıklı Gölü (Denizli)

32

Büyük Menderes Nehri’ni besleyen kaynakların üzerinde, Akdağ’ın güneyinde Çivril Ovası’nda yer alır. Işıklı Gölü, eskiden doğal bir göl iken 1968 yılında baraj gölüne dönüştürülmüştür. Şimdi Çivril Ovası’nın sulanması için kullanılmaktadır. Derinliği yaklaşık 7 metre civarındadır. Işıklı, bir tatlı su gölüdür. Işıklı Çayı ve yeraltı suları ile beslenen Işıklı Gölü’nün asıl su kaynağı, Büyük Menderes’in kaynağı ve kuzeydeki kollarından biri olan Kufi’dir. 1960’lı yıllarda Işıklı’ya yönlendirilen bu kaynak, göl suyunun yaklaşık % 60’ını karşılar. Işıklı Barajı, 40 yıldan beri çevredeki ovalarda yapılan büyük çaplı sulamalar için su depolanan bir rezervuar olarak kullanılmaktadır. Gölün batı, güney ve doğu kıyıları seddelerle çevrilmiştir. Işıklı Gölü’nün yaklaşık 3 km batısında, Büyük Menderes Nehri üzerinde yer alan 300 hektarlık bir göl ile çevresindeki sazlık ve bataklıklardan oluşan yaklaşık 700 hektarlık Gökgöl Bataklığı da özel koruma alanı sınırları içerisine dahil edilmiştir. Işıklı Gölü’nün geçmişte Gökgöl ile tek bir sulak alan oluşturduğu düşünülmektedir. Gökgöl’ün güneyindeki geniş alanlar kurutulmuştur. Ancak, 1996’da Orman Bakanlığı buranın ‘Yaban Hayatı Koruma Sahası’ ilan edilmesi için girişimde bulunmuştur. Işıklı Gölü, kış aylarında yüksek sayılarda su kuşuna ev sahipliği yapar. Alanda üreyen alaca balıkçıl, bıyıklı sumru ve gülen sumru popülasyonlarıyla özel koruma alanı statüsü kazanmıştır. Göl, kışlayan su kuşları için çok önemlidir; küçük karabatak, sakarca, Macar ördeği, elmabaş patka, pasbaş patka ve sakarmeke yaygın türlerdir. Gölde düzenli olarak kış ortası su kuşu sayımları yapılmaktadır. Göl üzerinde bir seferde 190 binin üzerinde sakarmeke gözlenmiştir. Gölde üreyen diğer türler arasında bahri, kara boyunlu batağan, erguvani balıkçıl, çeltikçi ve karabaş martı sayılabilir. Işıklı Gölü’nde yaşayan ak kuyruklu kartal göl yakınındaki Akdağ’da üremektedir. Işıklı Gölü, iç su balıkları için de önemlidir. Nesli küresel ölçekte tehlikede olan Türkiye endemiği balıklardan aphanius anatoliae, chondrostoma meandrense Işıklı Gölü’nde ürer. Işıklı Gölü’ndeki yüksek su seviyesinden dolayı, bataklık bitki örtüsü sadece Kufi Çayı’nın alüvyon depoladığı kuzey doğuda bulunur. Gölün ortasında birkaç saz adacığı vardır. Işıklı’nın doğu ve batı kıyılarında geniş kavaklıklar ve tarım alanları, güneyinde ise hububat ekiminin yapıldığı geniş bir ova yer alır. Bataklık bitki örtüsü, Gökgöl ve çevresinde yaygındır. Gölün çevresindeki düzlüklerde yoğun olarak tarım ve kavakçılık yapılmaktadır. Göl çevresinde oteller yer alır. Balıkçılık, çevre köyleri için büyük önem taşıyan bir etkinliktir. Gölde 10 köyden 1000’e yakın balıkçı çalışır ve yılda 70 tona yakın balık tutulur. Kerevit (Astacus leptodactylus) bir zamanlar göldeki en yaygın ve en çok gelir getiren türken, 1980’lerde, Türkiye’de ilk kez bu gölde ortaya çıkmış olan mantar hastalığı nedeniyle tümüyle yok olmuştur. Işıklı Gölü, bir zamanlar binlerce hektarlık tatlı su bataklığı ile çevriliydi; tüm sistemin alanı 10.000 km2’ye yaklaşmaktaydı. Çevredeki tarlaların sulanmasına 1930’lu yıllarda başlanmış, 1960’larda ise 2.000 km2’ye yakın bataklık kurutulmuştur. Gölün bir baraj gölüne çevrilmesi işlemi 1949’da başlamış, 1968’de bugünkü regülatör ve seddeleme sistemi tamamlanmıştır. Göl Devlet Su İşleri tarafından Işıklı Barajı olarak adlandırılmaktadır. Büyük Menderes’in kuzeyden geçen kolu göle yönlendirilmiştir. Kufi adı verilen bu kol bugün göle giren suyun % 60’ını sağlamaktadır. Kış ve ilkbahar aylarında dolan gölün suyu toplam 72.300 km2 tarım arazisinin sulanmasında kullanılmaktadır. Su seviyesi, sulama suyunun bırakıldığı haziran ayına kadar çok yüksek kalmakta, gölün sadece ortasında birkaç adet saz adacığı bulunmaktadır. Gölün güney batı köşesindeki Baklan Regülatörü’nden aşağı havzadaki pamuk tarlaları için su verilmektedir. Su seviyesinin bahar ayları boyunca bu kadar yüksek kalması, sazlık ve bataklık gibi kuşların üremesine uygun ortamlarının oluşmasını engellemekte, önemli ölçüde beslenme imkanı sağlayan çamur düzlüklerinin de sular altında kalmasına sebep olmaktadır. Sular, gölün doğal halinde olduğundan birkaç ay daha geç, Ağustos ve Eylül aylarında çekilmekte ve ancak bu dönemde alanın % 70 kadarı sucul bitki örtüsü ile kaplanmaktadır. Göl alanı, su seviyesi 816,5 metreyken 1.550 km2, en yüksek işletme kotu olan 821 metrede ise 6.580 km2’dir. Işıklı Göl’de balıkçılık etkinlikleri büyük ölçüde kontrolsüz yapılmaktadır. Avcılık, Işıklı Göl’ün en önemli sorunlarından biridir. Gölde kış boyunca çok sayıda avcı gece – gündüz demeden avlanmaktadır.

Galeri
Hizmet

Harita

Yorum

0.0 Yapılan 0 Yorum
1 Yıldız
2 Yıldız
3 Yıldız
4 Yıldız
5 Yıldız

Yorum Yap
Bu yorumun, kendi deneyimime göre yazıldığını, konum hakkındaki samimi görüşüm olduğunu ve bu kurumla herhangi bir kişisel veya ticari bağım olmadığını ve bu yorumu yazmam için hiçbir teşvik ya da ödeme teklif edilmediğini taahhüt ediyorum. Listeleo'un sahte yorumlara ilişkin sıfır tolerans politikası olduğunu anlıyorum.

Sign In